Book review: Το Πείραμα - Sebastian Fitzek

Book review:  Το Πείραμα - Sebastian Fitzek

«Το πείραμα» τιτλοφορείται το νέο ψυχολογικό θρίλερ του Sebastian Fitzek, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα και επιδιώκει να τραβήξει τον αναγνώστη στα σκοτεινά μονοπάτια μιας πλοκής που κρύβει πολλά περισσότερα απ’ όσα αφήνει να φαίνονται.

Το σκηνικό φαντάζει ιδανικό: μια απομονωμένη βίλα που έχει μετατραπεί σε ψυχιατρική κλινική, μια σκοτεινή νύχτα, ένα πυκνό δάσος, μια σφοδρή χιονοθύελλα. Οι δρόμοι είναι αποκλεισμένοι, η πρόσβαση στην κλινική επίσης, οι τρόφιμοι και οι εργαζόμενοι αποκομμένοι από τον έξω κόσμο, χωρίς κανέναν τρόπο επικοινωνίας. Τα πρώτα ψήγματα ανησυχίας και ανασφάλειας έχουν ήδη ενσταλάξει μέσα τους κι απλά περιμένουν να περάσει η δύσκολη νύχτα. Κανείς δεν φαντάζεται τον τρόμο που παραμονεύει.

Γιατί ανάμεσά τους υπάρχει μια ιδιαίτερη παρουσία: αυτή του Ψυχοθραύστη. Τα θύματά του -τρεις γυναίκες μέχρι τώρα- καταλήγουν ψυχολογικά νεκρά, εγκλωβισμένα στο ίδιο τους το σώμα, στους πιο κρυφούς φόβους τους και τους δαιδάλους του μυαλού τους. Τώρα, ο Ψυχοθραύστης έχει εισβάλλει στην κλινική, ψάχνοντας το τέταρτο θύμα του. Οι υπόλοιποι θα πρέπει να παρακάμψουν τον φόβο και τις αμφιβολίες τους και να εμπιστευτούν ο ένας τον άλλον, ώστε να παραμείνουν ενωμένοι μπροστά στην κοινή απειλή. Μια απειλή απρόβλεπτη, σκοτεινή και πολύ επικίνδυνη.

Αρκετά χρόνια μετά, ένας καθηγητής Ψυχολογίας ψάχνει εθελοντές ανάμεσα στους φοιτητές του για ένα ιδιαίτερο πείραμα, που μπορεί να αποδειχτεί επικίνδυνο για την ψυχική υγεία των συμμετεχόντων. Όσοι τελικά πάρουν μέρος σ’ αυτό, θα διαβάσουν τον ιατρικό φάκελο με τα γεγονότα εκείνης της νύχτας και θα κληθούν να βγάλουν τα συμπεράσματά τους. Είναι όμως υποχρεωμένοι να τον διαβάσουν μέχρι τέλους, χωρίς να μπορούν να κάνουν πίσω. Τι κρύβεται άραγε πίσω από αυτό; Πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι για τον ψυχισμό εκείνου που θα γίνει μάρτυρας των όσων συνέβησαν; Και τι ακριβώς συνέβη τελικά εκείνη τη νύχτα; Ποιος υπήρξε θύτης και ποιος θύμα; Πώς τελείωσε αυτή η ιστορία – αν τελείωσε τότε…;

Ο συγγραφέας ξεκινάει την αφήγηση από το τέλος. Το πείραμα του καθηγητή θα γίνει η αφορμή για να έρθει στο φως όλη η ιστορία, μέσα από τις περιγραφές του ιατρικού φακέλου. Αυτό όμως δεν αφαιρεί απολύτως τίποτα από τη γοητεία της πλοκής, αφού οι εκπλήξεις και οι ανατροπές παραμονεύουν σε κάθε κεφάλαιο, ούτε προϊδεάζει για την τύχη των ηρώων μετά τα γεγονότα εκείνης της ζοφερής νύχτας. Το παρόν και το παρελθόν εναλλάσσονται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, επιτρέποντας στον αναγνώστη να ζει παράλληλα τα γεγονότα του τότε και αυτά του τώρα, να μεταβαίνει από το ένα χρονικό σημείο στο άλλο και να ψάχνει τις απαντήσεις στα ίδια ερωτήματα όπως και οι συμμετέχοντες στο ιδιάζον αυτό πείραμα. Φυσικά, η ψυχολογία και οι ψυχολόγοι βρίσκονται και εδώ σε πρώτο πλάνο και έχουν κομβικό ρόλο· χαρακτηριστικό του Fitzek κι αναμενόμενο πλέον σε κάθε βιβλίο του.

Οι περιγραφές των εικόνων είναι από τα πιο δυνατά σημεία του βιβλίου. Το ιδανικό σκηνικό, που αναφέρθηκε παραπάνω και χρησιμεύει ως φόντο της ιστορίας, αποδίδεται με κοφτές περιγραφές, που διαθέτουν όμως ταυτόχρονα την απαραίτητη γλαφυρότητα ώστε να αποτυπώνουν με ζωντάνια όσα διαδραματίζονται μέσα στην κλινική. Οι ρυθμοί είναι γρήγοροι, κινηματογραφικοί, οι σκηνές εναλλάσσονται με ένταση, ανταποκρινόμενες στην εξίσου έντονη και γοργή αφήγηση και στις συνθήκες που επικρατούν σε αυτήν: ένα διαρκές κυνήγι με τον χρόνο και με έναν ψυχοπαθή που μπορεί να παραμονεύει σε οποιαδήποτε γωνιά. Η γλώσσα είναι τόσο απλή ώστε να γίνεται κατανοητή από τον αναγνώστη -παρά τους εκάστοτε επιστημονικούς όρους που χρησιμοποιούνται-, αλλά και τόσο επιβλητική ώστε να αποδίδει τα γεγονότα με τρόπο που κόβει την ανάσα και δυναμώνει τους παλμούς.

Ένα άλλο δυνατό σημείο αποτελούν οι ήρωες – απαραίτητο, ζωτικό κομμάτι σε κάθε ψυχολογικό θρίλερ που θέλει να σέβεται τον εαυτό του. Όλοι θα κληθούν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο μια δύσκολη κατάσταση κι έναν παρανοϊκό δολοφόνο, αλλά τους ίδιους τους εαυτούς τους και τους πιο κρυφούς τους φόβους. Θα δοκιμαστούν με παραπάνω από έναν τρόπους και οπωσδήποτε δεν θα είναι οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν πριν από τα συγκεκριμένα γεγονότα – όσοι καταφέρουν να επιβιώσουν. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Κάσπαρ, ένας άντρας που έχει χάσει τη μνήμη του και βρέθηκε στην κλινική κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Εκείνος, εκτός από το να αμφιβάλλει για τους άλλους, αμφιβάλλει επιπλέον ακόμα και για τον ίδιο τον εαυτό του: ποιος είναι, τι του συνέβη, γιατί και πώς βρέθηκε εκεί; Τι σημαίνουν οι αποσπασματικές εικόνες που εισβάλλουν στο μυαλό του; Είναι άραγε θύτης ή θύμα; Πολλά ερωτηματικά, που αναζητούν λύσεις ίσως την πιο ακατάλληλη στιγμή, όταν κι η δική του ζωή διατρέχει θανάσιμο κίνδυνο. Ο χαρακτήρας του γοητεύει και χωρίς να το προσπαθεί ο ίδιος γίνεται ο απόλυτος πρωταγωνιστής, με τη δική του προσωπικότητα να κερδίζει στα σημεία ακόμα κι εκείνη του παρανοϊκού Ψυχοθραύστη, αλλά και τις εντυπώσεις.

Απρόβλεπτο και καθηλωτικό, ανατρεπτικό και αγωνιώδες, εκπληρώνοντας τις αναγνωστικές προσδοκίες ακόμα και στην τελευταία του σελίδα, το «Πείραμα» είναι οπωσδήποτε ένα βιβλίο που δεν ξεχνιέται εύκολα. Με τον επίλογό του, δε, ο Fitzek κλείνει το μάτι στον αναγνώστη και αποδεικνύει, για μια ακόμα φορά, το πόσο καλά ξέρει να παίζει το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι μαζί του.

 

 Xρύσα Βασιλείου