Book review: Η κούκλα -Mo Hayder

Book review:  Η κούκλα -Mo Hayder

«Η κούκλα» τιτλοφορείται το έκτο βιβλίο της συγγραφέως Mo Hayder, στο οποίο ο επιθεωρητής Τζακ Κάφερι καλείται να λύσει άλλη μια ζοφερή υπόθεση.

Σε μια ψυχιατρική κλινική υψίστης ασφαλείας συμβαίνουν μερικά παράξενα περιστατικά. Ορισμένοι ασθενείς και μέλη του προσωπικού έχουν επηρεαστεί από τον θρύλο ενός… φαντάσματος, που λέγεται ότι στοίχειωνε παλιότερα το μέρος. Οι πιο πραγματιστές αρνούνται να το πιστέψουν. Ο προϊστάμενος του νοσηλευτικού τμήματος πιστεύει ότι ένοχος είναι ένας από τους τροφίμους, ο Άιζακ Χάντελ. Όμως ο Χάντελ έχει μόλις πάρει εξιτήριο, καθώς θεωρήθηκε ότι έχει θεραπευτεί. Τότε ο προϊστάμενος αποφασίζει να απευθυνθεί στην αστυνομία, και η υπόθεση καταλήγει στα χέρια του Τζακ Κάφερι.

Ο Τζακ έχει να αντιμετωπίσει τα δικά του προβλήματα. Η υπόθεση της Μίστι Κίτσον, το σώμα της οποίας παραμένει άφαντο, έρχεται ξανά στην επικαιρότητα και ο ίδιος βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση, αφού ξέρει τι έχει συμβεί πραγματικά αλλά δεν το έχει ομολογήσει σε κανέναν. Η συνείδησή του και το καθήκον από τη μία και τα αισθήματά του για τη Φλι Μάρλι από την άλλη, τον κάνουν να αμφιταλαντεύεται.

Αναλαμβάνοντας την υπόθεση που αφορά την κλινική, ο Κάφερι ξεκινά να ψάχνει το παρελθόν του Χάντελ, ώστε να ανακαλύψει τι ακριβώς συνέβη τη μοιραία μέρα που σκότωσε τους γονείς του. Κι έτσι θα έρθει σε επαφή με ανθρώπους που τον γνωρίζουν, αλλά και με μερικά παράξενα ευρήματα: μια μακάβρια συλλογή από κούκλες που θυμίζουν βουντού, που ο Χάντελ έφτιαχνε από κουρέλια και αντικείμενα που ανήκαν σε διάφορους ανθρώπους. Άραγε ο τύπος αυτός επιθυμεί να εκδικηθεί ορισμένους ανθρώπους για δικούς του λόγους; Τα περιστατικά που έχουν σημειωθεί οφείλονται πράγματι στο άρρωστο μυαλό του; Ή μήπως κάτι άλλο, ένα σχέδιο πιο επικίνδυνο και μακιαβελικό, κρύβεται πίσω απ’ όλα αυτά;

Το έκτο βιβλίο της σειράς οπωσδήποτε δεν θυμίζει τη δυναμική των πρώτων. Η γραφή της Hayder παραμένει ενδιαφέρουσα, το ταλέντο της στην πλοκή το ίδιο, η αφήγηση ρέει γρήγορα -τα μικρά κεφάλαια βοηθούν πολύ σε αυτό-, όμως απουσιάζει η εμβάθυνση σε χαρακτήρες και γεγονότα που συναντά κανείς σε προηγούμενα βιβλία της. Είναι λες και η συγγραφέας είχε στη διάθεσή της ένα επιτρεπόμενο όριο σελίδων και, προσπαθώντας να «στριμώξει» εκεί όλα όσα ήθελε να πει, δεν αφιέρωσε ιδιαίτερο χρόνο στο να αποτυπώσει ολοκληρωμένα τις εξελίξεις που έλαβαν χώρα σε αυτές, με το αποτέλεσμα να μοιάζει επιφανειακό. Απουσιάζουν επίσης οι έντονα μακάβριες περιγραφές δολοφονιών, σκηνών εγκλήματος κτλ. που χαρακτηρίζουν τα πρώτα βιβλία της. Αυτό από τη μία ίσως ξενίζει όσους είχαν συνηθίσει το αρχικό της ύφος, από την άλλη πιθανόν να ανακουφίζει όσους δεν διαθέτουν τόσο γερό στομάχι.

Οι εφιάλτες του παρελθόντος δεν φαίνεται να επηρεάζουν τόσο πολύ πια τον Τζακ Κάφερι· αυτό που τον στοιχειώνει τώρα είναι μια υπόθεση που δεν επιλύθηκε ποτέ και στην οποία εμπλέκεται η Φλι Μάρλι, μια γυναίκα που φαίνεται πως έχει ξυπνήσει το ενδιαφέρον του. Ο Τζακ νιώθει διχασμένος ανάμεσα σε αυτό που οφείλει να κάνει και σ’ αυτό που η καρδιά του θέλει να κάνει. Όμως η αλήθεια είναι πως η όλη υπόθεση με τη Μίστι, την κάλυψη του Τζακ προς τη Φλι, τη δική της αδυναμία να παραδεχτεί το λάθος της και την πεισματάρικη απροθυμία της να αντιμετωπίσει τις συνέπειες, απλά οδηγούν την πλοκή στο να διαγράφει κύκλους γύρω από τον εαυτό της, χωρίς ουσιαστικά καμία εξέλιξη, κανένα αποτέλεσμα και καμία ανατροπή. Έτσι, φτάνει σε σημείο να κουράζει υπερβολικά. Το ίδιο έχει καταντήσει να κουράζει και ο χαρακτήρας της Φλι, που δεν έχει κυριολεκτικά τίποτα να προσφέρει σε αυτό το βιβλίο. Όσο για τον Κάφερι, η προσκόλλησή του σε αυτή την υπόθεση τον κάνει να μοιάζει σαν άβουλο πιόνι και να έχει εδώ τον ρόλο του δευτεραγωνιστή, αφήνοντας χώρο ώστε να «λάμψει» ο χαρακτήρας του προϊσταμένου της κλινικής.

Ουσιαστικά, η πλοκή μοιράζεται ανάμεσα στις δύο αυτές υποθέσεις: στα περίεργα περιστατικά στην ψυχιατρική κλινική και στην υπόθεση της εξαφάνισης της Μίστι Κίτσον, που παραμένει άλυτη και ταλαιπωρεί τον επιθεωρητή Κάφερι και την αστυνομία. Τα γεγονότα εξελίσσονται παράλληλα, με την αφήγηση να μοιράζεται ισορροπημένα ανάμεσα στις δύο υποθέσεις. Όμως, παρόλο που οι σελίδες τρέχουν, και οι δύο τους αποδεικνύονται αδύναμες και «λίγες». Η πρώτη γιατί είναι άνευρη και επίπεδη, χωρίς κορυφώσεις και εντάσεις που οξύνουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, και η δεύτερη γιατί απλά δεν έχει καμία ουσία, αφού οι ήρωες ανασκαλεύουν γνωστά γεγονότα χωρίς να κάνουν ουσιαστικά ούτε ένα βήμα προόδου. Το τέλος, δε, δεν στάθηκε επ’ ουδενί αντάξιο του Κάφερι και της εικόνας που έχουμε σχηματίσει οι αναγνώστες γι’ αυτόν. Επιπλέον, η συνήθεια της Hayder να αφήνει πάντα ανοιχτά ενδεχόμενα για μια επερχόμενη συνέχεια στο τέλος κάθε βιβλίου, εδώ φανερώνει ακόμα περισσότερο τη γενικότερη αδυναμία της πλοκής να κρατήσει το αναγνωστικό ενδιαφέρον.

Για τους αναγνώστες που ακολουθούν εξαρχής την πορεία της συγγραφέως, «Η κούκλα» αποτελεί -με τα δυνατά και αδύνατα σημεία της- μία επιπλέον συνέχεια στο σύμπαν του πρωταγωνιστή της. Ως αυτόνομο αστυνομικό ανάγνωσμα, όμως, σαφώς είναι υποδεέστερο πολλών άλλων βιβλίων του συγκεκριμένου είδους.


Χρύσα Βασιλείου