Book review: Χωρίς πάγο - Γιώργος Οικονόμου

Book review: Χωρίς πάγο - Γιώργος Οικονόμου

Το «Χωρίς πάγο» είναι το λογοτεχνικό ντεμπούτο του Γιώργου Οικονόμου, μια αξιόλογη προσπάθεια στον χώρο της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας.

Η δράση εκτυλίσσεται στη σύγχρονη Θεσσαλονίκη. Ο Φάνης Ντούρος είναι ένας νεαρός ιδιωτικός ντετέκτιβ, που προσπαθεί να ξαναβρεί τις ισορροπίες του μετά από έναν οδυνηρό χωρισμό και μια περίοδο αλκοολισμού. Παρόλο που επέλεξε αυτή τη δουλειά για τις συγκινήσεις που μπορεί να προσφέρει, μέχρι τώρα δεν του έχει δοθεί η ευκαιρία να ερευνήσει μια μεγάλη υπόθεση. Αυτό θα αλλάξει όταν ένας φίλος του, υψηλόβαθμο στέλεχος της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης, ζητά τη βοήθειά του σε μια υπόθεση δολοφονίας. Ο Φάνης δέχεται, θεωρώντας ότι αυτή είναι η μεγάλη του ευκαιρία να ξεφύγει από τις υποθέσεις απιστίας που ερευνά συνήθως και να συμμετάσχει σε μια αστυνομική έρευνα, αποφασισμένος να δώσει τον καλύτερό του εαυτό προκειμένου να βοηθήσει στη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Το θύμα είναι η σύζυγος ενός γνωστού δημοσιογράφου. Το πτώμα της βρήκε ο γιος της μέσα στο σπίτι, ενώ η απουσία ιχνών παραβίασης της εισόδου δείχνει πως μάλλον ο δράστης ήταν κάποιος γνωστός της, που η νεκρή άφησε να μπει στο σπίτι. Πρόκειται άραγε για κάποιον κατά συρροή δολοφόνο, για έγκλημα πάθους ή για ξεκαθάρισμα λογαριασμών – ίσως μια «προειδοποίηση» προς τον σύζυγό της και την επαγγελματική του ιδιότητα; Αυτά τα ερωτήματα καλείται να εξιχνιάσει η ομάδα που ασχολείται με την υπόθεση, ξεκινώντας άμεσα έρευνες. Ο Ντούρος, από την πλευρά του, χρησιμοποιεί τις δικές του μεθόδους με τρόπο πιο διακριτικό, έτσι ώστε να βρει απαντήσεις στις ερωτήσεις που τον ταλαιπωρούν και να αποκαλύψει τα μυστικά της εκλιπούσης. Συνεργάτες, φίλοι και γνωστοί μπαίνουν στο μικροσκόπιο της έρευνας, κάποια στόματα ανοίγουν, κάποια άλλα μένουν επιφυλακτικά κλειστά και τα στοιχεία έρχονται σιγά σιγά στο φως, σχηματίζοντας σταδιακά την εικόνα του εγκλήματος. Ο Φάνης Ντούρος θα πρέπει να τα ακολουθήσει με προσοχή, έτσι ώστε να βρει την άκρη του νήματος προτού να είναι πολύ αργά…

Το βιβλίο αποτελεί μια αξιόλογη πρώτη απόπειρα στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας, με όλα τα κλασικά μοτίβα που θα περίμενε κάποιος να συναντήσει σε αυτό· και επιπλέον ένα αρκετά «έντονο» ελληνικό άρωμα, που του δίνει ιδιαίτερο τόνο. Η υπόθεση σίγουρα δεν είναι ο ορισμός της πρωτοτυπίας – θα μπορούσε να είναι μια είδηση που ακούμε κάθε τόσο στις ειδήσεις ή διαβάζουμε στις εφημερίδες. Είναι όμως ενδιαφέρον το πώς έχει στηθεί η ιστορία της μετέπειτα έρευνας. Εκεί ο συγγραφέας έχει αποφύγει τα «καραμπινάτα» κλισέ και δεν έχει κινηθεί με ασφάλεια, όπως θα περίμενε ίσως κανείς, αλλά τολμάει να δοκιμάζει ανατροπές.

Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη -από πλευράς του κεντρικού ήρωα, του Φάνη Ντούρου-, κερδίζοντας σε αμεσότητα και ζωντάνια. Ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να «εισβάλει» στο μυαλό του ήρωα, στην ψυχοσύνθεσή του, και γίνεται αυτόπτης μάρτυρας των κινήσεων, των σκέψεων και του επόμενου βήματός του σε ό,τι αφορά την έρευνα. Η γλώσσα και το ύφος είναι απλά, καθημερινά, αμιγώς ελληνικά, ενώ αποφεύγονται ως επί τω πλείστον οι εντυπωσιακές και βαρύγδουπες περιγραφές, που έχουν σκοπό να εντυπωσιάσουν με τον λόγο τους τον αναγνώστη ή να προσδώσουν περισσότερη ένταση ή συγκίνηση στην πλοκή.

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση και το ότι τα πάντα είναι ειδωμένα μέσα από τα μάτια του Φάνη επηρεάζουν και το πώς παρουσιάζονται οι υπόλοιποι χαρακτήρες της πλοκής. Όλοι τους -είτε έχουν μεγαλύτερο ή μικρότερο ρόλο στην ιστορία, είτε είναι μάρτυρες, ύποπτοι, σχετικοί ή άσχετοι με την υπόθεση- παρουσιάζονται με τρόπο άμεσο και κάπως επιφανειακό, ενώ κανενός το ψυχογράφημα, η συμπεριφορά ή τα αισθήματα δεν αναλύονται εις βάθος. Είναι φανερό πως ο συγγραφέας έχει επιλέξει να εστιάσει στη δράση και στις ανατροπές που προκύπτουν στην υπόθεση, όμως θα ήταν εξίσου ενδιαφέρον να είχε εντρυφήσει λίγο περισσότερο σε κάποιους από τους χαρακτήρες. Όπως για παράδειγμα στον υπεύθυνο για την υπόθεση αστυνομικό, που μοιάζει να έχει εντελώς τον ρόλο κομπάρσου σε μια τόσο σημαντική υπόθεση!

Μια άλλη πρωταγωνίστρια της ιστορίας είναι η ίδια η πόλη· μια χειμερινή, ατμοσφαιρική, γοητευτική Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσιάζει με ιδιαίτερο τρόπο ο συγγραφέας, αποδεικνύοντας πως είναι γνώστης μα και λάτρης της. Αποδεικνύεται άξιο φόντο για ένα σκηνικό δολοφονίας, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ένα σπιτικό για τους ήρωες, που ζουν και δρουν ανάμεσα στα στενά δρομάκια της, στα προάστιά της και στις κρυφές γωνιές της.

Ο τρόπος γραφής και το σχετικά μικρό μέγεθός του κάνουν το συγκεκριμένο βιβλίο να διαβάζεται απνευστί, εύκολα και ευχάριστα. Οι ανατροπές συνεχίζονται μέχρι το τέλος, χωρίς δραματικές αυξομειώσεις αλλά με μια συνεπή κλιμάκωση. Δεν ξέρω αν ο συγγραφέας έχει και άλλα σχέδια για το μέλλον του ήρωά του, του Φάνη Ντούρου, όμως αυτός κατάφερε τον σκοπό του εις διπλούν: έλυσε μια αστυνομική υπόθεση και τράβηξε την προσοχή των αναγνωστών.

 

Χρύσα Βασιλείου