Book review: Ποιος σκότωσε τον Μότσαρτ - Μιχάλης Πατένταλης

Book review: Ποιος σκότωσε τον Μότσαρτ - Μιχάλης Πατένταλης

«Ποιος σκότωσε τον Μότσαρτ». Αυτό αναρωτιέται ο Μιχάλης Πατένταλης στο πρώτο του μυθιστόρημα, που είναι πλημμυρισμένο από μουσική, νότες και μυστήριο και μας μεταφέρει στην ατμοσφαιρική Βιέννη της δεκαετίας του ’80.

 Ο νεαρός Αλέξης Βελλίδης μετακομίζει στη Βιέννη για να σπουδάσει στη Μουσική Ακαδημία, ενθουσιασμένος και γεμάτος όνειρα για το νέο αυτό ξεκίνημα. Όμως η άφιξή του στην Ακαδημία θα κινήσει τα νήματα μιας παράξενης συνωμοσίας που εξυφαίνεται και τον εμπλέκει άμεσα. Ο καθηγητής Χαρνακούρτ θα του αναθέσει μια εργασία που αφορά το Ρέκβιεμ, το τελευταίο έργο του Μότσαρτ. Αυτή η εργασία έχει ανατεθεί κατά καιρούς στους αριστούχους σπουδαστές της Ακαδημίας, όμως κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να την ολοκληρώσει. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά όλοι τους έχουν εξαφανιστεί μυστηριωδώς.

Εκείνος όμως δεν θα δώσει σημασία στις φήμες και θα αφοσιωθεί στη μελέτη που αφορά την εργασία του. Μέσω μιας πολύτιμης παρτιτούρας που φτάνει στα χέρια του, η οποία περιλαμβάνει το τελευταίο κομμάτι του Ρέκβιεμ, ο Αλέξης θα καταφέρει να αποκωδικοποιήσει τον γρίφο και να ανακαλύψει το μεγάλο μυστικό του διάσημου συνθέτη: τα ονόματα των δολοφόνων του. Όμως δεν θα προλάβει να γιορτάσει αυτή του την ανακάλυψη. Την επόμενη κιόλας μέρα θα βρεθεί έγκλειστος στο ψυχιατρείο της Βιέννης, έχοντας καταρρεύσει προηγουμένως. Τόσο ο ίδιος, όσο και ο έμπιστος φίλος του και η αγαπημένη του, θα συνειδητοποιήσουν τον κίνδυνο που διατρέχει και θα κάνουν τα πάντα ώστε να μην έχει κι εκείνος την τύχη των άλλων φοιτητών.

Ποιοι κρύβονται άραγε πίσω από τη συνωμοσία αυτή που αφορά το κρυμμένο μυστικό του Μότσαρτ; Ποια είναι τα κίνητρά τους και ως πού είναι διατεθειμένοι να φτάσουν, προκειμένου να φέρουν εις πέρας την αποστολή που έχουν αναλάβει; Θα καταφέρει ο Αλέξης να γλιτώσει από την πλεκτάνη στην οποία μπλέχτηκε άθελά του ή θα αποτελέσει άλλο ένα θύμα αυτής της περίεργης και σκοτεινής υπόθεσης;

Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα είναι ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ με άρωμα μιας περασμένης εποχής, ακόμα και αν δεν είναι τόσο έντονες οι χρονικές αναφορές στην αφήγηση. Παρόλο που δεν αναφέρονται συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα της εποχής, η γραφή και οι περιγραφές αποτυπώνουν το άρωμα του παρελθόντος. Η «τρέλα» της τεχνολογίας και οι αμείλικτοι, απάνθρωποι ρυθμοί της σύγχρονης εποχής δεν έχουν θέση στις σελίδες αυτού του βιβλίου και πραγματικά αυτό είναι ένα από τα καλύτερα στοιχεία του. Βοηθάει, φυσικά, πάρα πολύ και η ίδια η πανέμορφη πόλη της Βιέννης, που κουβαλάει μαζί της έναν αριστοκρατικό αέρα μιας άλλης εποχής και κατορθώνει να σε μεταφέρει μέσα στον χρόνο σε κάθε στενό δρομάκι της.

Ένα άλλο στοιχείο που χαρακτηρίζει το βιβλίο είναι η μουσική – σε κάθε της ένταση, τόνο και απόχρωση. Έχοντας σπουδάσει μουσική, ο συγγραφέας αποδεικνύει πόσο καλά γνωρίζει το αντικείμενό του και προσφέρει στον αναγνώστη μια πληθώρα γνώσεων, από τα τεχνικά μέρη ενός κομματιού μέχρι το εύρος των συναισθημάτων που αυτό προκαλεί στον ακροατή κατά περίσταση. Ακόμα και αν κάποιος δεν έχει πολλή σχέση με τη μουσική, αποκλείεται να μην εκτιμήσει (αν όχι απολαύσει) όλες τις γνώσεις που θα αποκομίσει, μέσω τις ανάγνωσης, σχετικά με αυτή την ευγενή τέχνη αλλά και με τη μορφή του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ.

Αρκετά έντονο είναι και το στοιχείο της δράσης, η οποία εξελίσσεται και κορυφώνεται κλιμακωτά, ώσπου να φτάσει στο τελικό κρεσέντο. Χωρίς ιδιαίτερες δραματικές αυξομειώσεις, η πλοκή ξετυλίγεται σταδιακά κι αποκαλύπτει τα μυστικά, τα κίνητρα και τους λόγους που κρύβονται πίσω από τις πράξεις των ηρώων. Όπως οι νότες σε μια μουσική παρτιτούρα, έτσι κι εδώ οι ήρωες έχουν ο καθένας τον δικό του λόγο ύπαρξης – και μην προσπεράσετε επιπόλαια κανέναν από αυτούς στη διάρκεια της ανάγνωσης, γιατί σίγουρα θα τους ξαναβρείτε κάποια στιγμή μπροστά σας.

Ο έρωτας διεκδικεί επίσης το δικό του κομμάτι της αναγνωστικής προσοχής, και είναι καλοδουλεμένος ο τρόπος που συνδυάζεται αυτός με τη μουσική. Για τον Αλέξη και τη Μαλάικα, αυτά τα δύο είναι εξίσου πολύτιμα γιατί αποτελούν κομμάτια αναπόσπαστα της ζωής τους. Μέσα από τη μουσική τους εκφράζονται, μέσα από τον έρωτά τους εμπνέονται. Μέσα και από τα δύο, και μέσα από αυτή την περιπέτεια, θα βγουν πιο δυνατοί και πιο ενωμένοι, πιο σοφοί μετά την εμπειρία τους.

Η γλώσσα είναι σύγχρονη, καθημερινή, απαλλαγμένη από οτιδήποτε περιττό και υπερβολικό. Υπάρχουν ορισμένες γλαφυρές και λυρικές εκφράσεις, όμως αυτές απλά τονίζουν τα συγκεκριμένα σημεία που περιγράφονται και χρησιμοποιούνται περισσότερο για να εκφράσουν όσα νιώθει ο ήρωας τη δεδομένη στιγμή κι όχι για να εντυπωσιάσουν. Και μπορεί να μην είναι η κάθε σελίδα γεμάτη απανωτές ανατροπές που κόβουν την ανάσα, όμως διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια της πλοκής ένας σταθερός ρυθμός που σε παρασέρνει στο δικό του τέμπο και σε κάνει να μη θέλεις να αφήσεις το βιβλίο από τα χέρια σου.

Το «Ποιος σκότωσε τον Μότσαρτ» προφανώς δεν είναι το πιο καθηλωτικό θρίλερ των τελευταίων ετών, όμως ούτως ή άλλως δεν πλασάρεται ως τέτοιο. Είναι ενδιαφέρον και αφήνει το δικό του πρωτότυπο χνάρι στα λογοτεχνικά δρώμενα. Μια έξυπνη και ιντριγκαδόρικη συγγραφική ιδέα, που μετουσιώθηκε σε ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που αξίζει να διαβάσει κανείς.

 

 

 Χρύσα Βασιλείου