Book Review: Πως υφαίνεται ο χρόνος – Σοφία Δημοπούλου

Book Review: Πως υφαίνεται ο χρόνος – Σοφία Δημοπούλου

«Ένιωθε λες και κάποιος την είχε τυλίξει με το νήμα της, αυτό με το οποίο ύφαινε τα πουλιά και τα αστέρια. «Να πως υφαίνεται ο χρόνος, μάνα, με φόβο αλλά και με υπομονή».

Το πέμπτο μυθιστόρημα της Σοφίας Δημοπούλου διερευνά τις αντοχές του χρόνου. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε τρεις χρόνους. Το παρόν του, και η βασική ιστορία του, τοποθετείται στο 1894-97. Τα προγενέστερα γεγονότα εκτυλίσσονται κάτω από τον τίτλο «Σέπια», και μια τρίτη περίοδος τοποθετείται στη σύγχρονη εποχή (2015-17).

Η Νανά είναι μια αρχιτεκτόνισσα η οποία πάσχει από κρίσεις πανικού, και βρίσκεται σε μια κρίσιμη στιγμή της ζωής της αφού καλείται να αποφασίσει αν θα κρατήσει ή όχι το παιδί που κυοφορεί. Στην αναπαλαίωση του αρχοντικού της οικογένειας του Ιωάννη Αντωνόπουλου στην Καλλιθέα ανακαλύπτει ένα χειρόγραφο μέσα από το οποίο θα μάθει της ιστορία της οικογένειάς που ζούσε στο σπίτι αυτό και θα ανακαλύψει την σχέση που έχει αυτή η οικογένεια με την δική της ζωή. Μέσα στα χειρόγραφα βρίσκεται η ιστορία της Ανθής Γεραμάκη, μιας υφάντρας, η οποία αναγκάζεται να στερηθεί τη μητρότητα, να αλλάξει πόλη και ταυτότητα ώστε να επιβιώσει και να ξαναβρεί τρόπο να σταθεί στα πόδια της και να πάρει πίσω τη ζωή της.

Η Νανά σε όλο αυτό το ταξίδι στο παρελθόν, θα ανακαλύψει συναισθήματα τα οποία θα την κάνουν να αναθεωρήσει. Μέσα από τα χειρόγραφα θα κατανοήσει ότι εποχή που έζησε η Ανθή, το τέλος του 19ου αιώνα, ήταν ανδροκρατούμενη και γεμάτη στερεότυπα και προκαταλήψεις. Η σύγχρονη εποχή στην οποία ζει η ίδια της δίνει ευκαιρίες και ελευθερία να αποφασίσει η ίδια για το τι θέλει να κάνει στη ζωή της.

«Όσο εσύ θα υφαίνεις τον καιρό, εγώ θα περιμένω. Ίσως κάποτε το υφάνεις κι εκείνο το υφαντό της ζωής μας»

Τους κεντρικούς ήρωες πλαισιώνουν υπαρκτά πρόσωπα, όπως η ζωγράφος Σοφία Λασκαρίδου, ο «καταραμένος» ποιητής Περικλής Γιαννόπουλος, ο Εμμανουήλ Ροΐδης, ο Δηλιγιάννης, ο Χαρίλαος Τρικούπης, ενώ ανάμεσα στα φανταστικά μπαίνουν και ιστορικά γεγονότα που καθόρισαν τη σύγχρονη Ελλάδα. Τα ιστορικά γεγονότα μπαινοβγαίνουν ανάμεσα στα φανταστικά και τα καθορίζουν.

Η Δημοπούλου καταφέρνει να μας περάσει τον αέρα εκείνης της εποχής. Μέσα από τον μύθο που έχει δημιουργήσει μας ξεναγεί στην όμορφη Αθήνα, νιώθουμε να περπατάμε κι εμείς μαζί με την ηρωίδα από το Θησείο μέχρι την Καλλιθέα και να κατεβαίνουμε τον πολυσύχναστο δρόμο της Ερμού. Η συγγραφέας μας μεταφέρει σε έναν αιώνα και μια κοινωνία που ο καθωσπρεπισμός είναι αυτός που οδηγεί τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους, που το χρήμα είναι πολύ πιο δυνατό από την μόρφωση. Βλέπουμε τον αγώνα των γυναικών να μπουν στο πανεπιστήμιο κάτι απαγορευμένο τόσο από τις οικογένειές τους όσο και από το ίδιο το κράτος, όπου μάλιστα αν μια γυναίκα θέλει να σπουδάσει πρέπει να πάρει ειδική άδεια από τον βασιλιά.

Τι συμβαίνει άραγε με το παρελθόν; Επιστρέφει ή είναι καταδικασμένο στη λήθη; Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι το παρελθόν επιστρέφει για να μας δείξει τα λάθη μας και για αν μας δώσει ελπίδα να συνεχίσουμε. Άλλωστε όταν δεν γνωρίζουμε το παρελθόν μας είμαστε αναγκασμένοι να το ζήσουμε ξανά.

 

Φαλίντα Παναγιωτίδη