Book review: Θύελλα στη Μακεδονία- Τζίμμυ Κορίνης

Ο Τζίμμυ Κορίνης είναι ένας θρύλος στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας και το «Θύελλα στη Μακεδονία», πέρα από ένα συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα, είναι ένα βιβλίο που διαπραγματεύεται ζητήματα διαχρονικά, που απασχολούν ακόμα και σήμερα την πατρίδα μας.

Τα γεγονότα που διαδραματίζονται στις σελίδες του τοποθετούνται χρονικά στα τέλη του 1903, λίγο μετά το τέλος της εξέγερσης του Ίλιντεν. Οι Βούλγαροι Κομιτατζήδες κυριολεκτικά αλωνίζουν τα εδάφη της Μακεδονίας καταστρέφοντας περιουσίες, απειλώντας, βιάζοντας και σκοτώνοντας τους Έλληνες, σκορπίζοντας παντού βία, καταστροφή και τρόμο – και όλα αυτά με την ανοχή των Τούρκων, που ουσιαστικά είναι σύμμαχοί τους. Απελπισμένοι από τις αγνοημένες εκκλήσεις τους προς την ελληνική κυβέρνηση για αποστολής βοήθειας, οι Μακεδόνες έχουν αφεθεί στη μοίρα τους και ζουν υπό καθεστώς τρομοκρατίας.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες καταφτάνει στην Μακεδονία ο υπίλαρχος Πέτρος Καλλέργης, συνοδευόμενος από τον δόκιμο Θανάση Βλάχο, ο οποίος ανυπομονεί να πολεμήσει για την ελευθερία του τόπου του, όντας γέννημα-θρέμμα Μακεδόνας. Η αποστολή τους είναι μυστική και πολύ συγκεκριμένη: να σκοτώσουν τον αρχηγό της συμμορίας των Κομιτατζήδων, τον θρυλικό για τη βαναυσότητα και τις αγριότητές του προς τους ντόπιους πληθυσμούς Στεπάν Ιβανόφ. Θα τους συντροφέψουν μερικοί ακόμα πατριώτες, ανυπόμονοι κι αυτοί τόσο να σκοτώσουν τον δολοφόνο Κομιτατζή, όσο και να αφυπνίσουν τους ντόπιους πληθυσμούς και να τους παροτρύνουν σε ξεσηκωμό.

Ήδη από την αρχή της αποστολής τους, ο Καλλέργης θα διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τα εγκλήματα των Βούλγαρων Κομιτατζήδων, τις καταστροφές που αφήνουν πίσω τους, τον φόβο που προκαλούν σε όλους και τις φρικαλεότητες που διαπράττουν χωρίς την παραμικρή τύψη. Ο άλλοτε καλομαθημένος Αθηναίος υπίλαρχος αρχικά θα σοκαριστεί, όμως σύντομα θα καταληφθεί από ένα λυσσαλέο πείσμα, αποφασισμένος να φέρει εις πέρας την αποστολή του και να καθαρίσει μια για πάντα τον τόπο από τον Ιβανόφ. Όμως οι δυσκολίες και οι κίνδυνοι που παραμονεύουν στον δρόμο του είναι πολλοί και ο ίδιος δεν μπορεί καν να φανταστεί όσα θα κληθεί να αντιμετωπίσει ενόσω κυνηγάει τον αντίπαλό του. Κακουχίες, απώλειες, προδοσίες κι απογοητεύσεις θα τον κατατρύχουν, όμως τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα σταθεί ικανό να τον αποτρέψει από το να φέρει εις πέρας την αποστολή του, που πια έχει εξελιχθεί σε προσωπικό στοίχημα για εκείνον…

Τα γεγονότα του βιβλίου κυλούν απίστευτα γρήγορα, σε ρυθμούς που κόβουν την ανάσα και δεν αφήνουν τον αναγνώστη να το αφήσει απ’ τα χέρια του. Μέσα στις σελίδες του ξεδιπλώνονται όλες οι πτυχές του μακεδονικού αγώνα, που διήρκεσε χρόνια, προκάλεσε αμέτρητες υλικές απώλειες, εξαφάνισε ολόκληρα χωριά από τον χάρτη και κόστισε χιλιάδες ανθρώπινες ζωές. Όλα όσα αναφέρονται σε ολόκληρους τόμους ιστορικών βιβλίων τα αποτυπώνει ο Κορίνης μέσα σε 200 σελίδες, με τη μοναδική του πένα κι έναν τρόπο γλαφυρό και περιγραφικό μέσα στη λιτότητά του, κοφτό μα ολοκληρωμένο συνάμα, δημιουργώντας εικόνες λιτές μα τόσο δυνατές, που αποτυπώνονται ανεξίτηλα στην καρδιά και το μυαλό. Γραμμένο σε γλώσσα απλή και καθημερινή, χωρίς ωραιοποιημένα σχήματα λόγου και περιττές φιοριτούρες, ‘μπολιάζει’ τον αναγνώστη με ιστορικές πληροφορίες (όχι με το «δασκαλίστικο» ύφος των σχολικών βιβλίων, αλλά με έναν εντελώς μυθιστορηματικό τρόπο γραφής) και αποτελεί έτσι ιδανικό ανάγνωσμα για τον καθένα.

Οι ήρωες του βιβλίου δημιουργούν ένα πολυπολιτισμικό μωσαϊκό, απηχώντας όλο το φάσμα των φυλών που ζούσαν την εποχή εκείνη στα εδάφη της Μακεδονίας: Βούλγαρους, Τούρκους, Έλληνες. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται κάθε είδους άνθρωποι: αυτοί που θέλουν την ησυχία τους, αυτοί που ποθούν την ελευθερία και περιμένουν την εξέγερση, αυτοί που τρέμουν τα αντίποινα, αυτοί που παλεύουν για το μέλλον του τόπου, οι πατριώτες. Επίσης, οι εκμεταλλευτές, οι προδότες, οι διπρόσωποι, αυτοί που σκορπούν τον θάνατο και φοβερίζουν τους ανήμπορους ντόπιους με τα τουφέκια τους, αυτοί που επωφελούνται από την κατάσταση για προσωπικό τους όφελος. Ένα σμήνος ετερόκλητων ανθρώπων, απίστευτα διαχρονικό· γιατί τους ανθρώπους αυτούς τους συναντάμε ακόμα και σήμερα, και μάλιστα συνειδητοποιούμε πως δεν έχουν αλλάξει καθόλου εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Κι ανάμεσά τους, ξεχωρίζει η μορφή μιας γυναίκας· μιας Μακεδονίτισσας που έχει χάσει τα πάντα και μόνο σκοπό της πλέον έχει την εκδίκηση απέναντι σε όσους της στέρησαν τον κόσμο της.

Ένα μεγάλο μέρος της «Θύελλας…» βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ενώ φυσικά υπάρχει και το αμιγώς μυθιστορηματικό κομμάτι. Ένα βιβλίο που θυμίζει καλογραμμένο αμερικάνικο γουέστερν, με τις αιματηρές σκηνές να δίνουν και να παίρνουν – όχι για να κερδίσει ο συγγραφέας τις εντυπώσεις, αλλά γιατί η κατάσταση αυτή επικρατούσε τότε. Εξαιρετικά επιμορφωτικό και το προλογικό σημείωμα του συγγραφέα, που προσφέρει επιπλέον πληροφορίες για τη γενικότερη κατάσταση που επικρατούσε στην περιοχή την εποχή εκείνη.

Ειδικά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, το βιβλίο αυτό μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Με το μακεδονικό ζήτημα να βρίσκεται καθημερινά στις συζητήσεις και το μυαλό μας, στις τηλεοράσεις και στις εφημερίδες, και με τις εξελίξεις να τρέχουν συνεχώς, βιβλία σαν τη «Θύελλα της Μακεδονίας» αποτελούν γροθιά στο μαχαίρι της προπαγάνδας και μια υπενθύμιση σε όλους μας για το ποιοι είμαστε οι Έλληνες, ποιο είναι το παρελθόν μας και ποια η ιστορία μας. Γιατί το παρελθόν επαναλαμβάνεται, κι αλίμονό μας αν δεν μαθαίνουμε από αυτό.

 

Χρύσα Βασιλείου