Book review: Ένα αγόρι στο εκατομμύριο - Monica Wood

Είναι σπάνια τα βιβλία όπου ο αναγνώστης δεν μαθαίνει ποτέ το όνομα του κεντρικού ήρωα. Και είναι ακόμα πιο σπάνια τα βιβλία όπου, παρ’ όλα αυτά, ο ήρωας αυτός καταφέρνει να μπει για τα καλά στην καρδιά του. Όταν όμως μιλάμε για «Ένα αγόρι στο εκατομμύριο», όλα είναι πιθανά!

Η ιστορία αφορά ένα εντεκάχρονο αγόρι με ιδιαίτερα χαρίσματα. Ένα αγόρι μοναχικό, χωρίς φίλους, που συλλέγει διάφορα αντικείμενα σε δεκάδες, που αγαπά να φτιάχνει λίστες για το οτιδήποτε κι έχει εμμονή με τα διάφορα Ρεκόρ Γκίνες. Αυτό το αγόρι με τον ιδιαίτερο κι εσωστρεφή χαρακτήρα αναλαμβάνει ως πρόσκοπος να κάνει διάφορες δουλειές για την Όνα Βίτκους, μια υπερήλικη κυρία μόλις εκατόν τεσσάρων χρόνων!

Όμως ένα Σάββατο, στο σπίτι της Όνα, εμφανίζεται ο πατέρας του αντί για το αγόρι. Γιατί ο μικρός πέθανε ξαφνικά από μια πολύ σπάνια ασθένεια κι αυτός θεωρεί καθήκον του να φέρει εις πέρας τις δουλειές που είχε αναλάβει να κάνει ο γιος του για την ηλικιωμένη γυναίκα. Είναι ένας τρόπος για να εξιλεωθεί για όλες εκείνες τις στιγμές που δεν βρισκόταν στο πλάι του· γιατί ήταν πάντοτε ένας περιπλανώμενος μουσικός και ένας απών πατέρας. Οι δυο τους δεν κατάφεραν ποτέ να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον και να δημιουργήσουν μια ιδανική σχέση πατέρα και γιου.

Κι έτσι, μια νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται για όσους έμειναν πίσω· για την Μπελ, τη μητέρα του αγοριού, τον Κουίν, τον πατέρα του, αλλά και για την Όνα, με την οποία είχε δημιουργήσει μια παράξενη σχέση οικειότητας παρά την τεράστια διαφορά ηλικίας τους. Παρόλο που το αγόρι έφυγε, το πνεύμα και η αύρα του είναι πάντα εκεί· όλα περιστρέφονται γύρω από αυτόν. Η Μπελ προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της, ο Κουίν να συμβιβαστεί με την ιδέα πως δεν υπήρξε καλός πατέρας και πως δεν ξέρει καν πώς να πενθήσει τον γιο του, και η Όνα να αποδεχτεί πως το μικρό αγόρι που ξύπνησε μέσα της ξανά τη δίψα για ζωή έχει φύγει για πάντα. Όμως οι σπόροι που φύτεψε ο μικρός ρίζωσαν για τα καλά στις ψυχές τους, και τώρα ο στόχος τους είναι να πραγματοποιήσουν την τελευταία επιθυμία του μικρού: να μπει ο Όνα στο βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες…

Η ιστορία αυτή αποτελεί ένα κράμα χαράς, λύπης, συγκίνησης, αισιοδοξίας, νοσταλγίας και ελπίδας. Όλα ξεκινούν από το πιο δραματικό γεγονός που βιώνει ένας γονιός: τον θάνατο του παιδιού του. Ενός παιδιού που κατάφερε να εμπνεύσει και να παρακινήσει τους δικούς του ανθρώπους όχι απλά να συνεχίσουν τις ζωές τους, αλλά και να ξεπεράσουν τον ίδιο τους τον εαυτό. Ο θάνατός του δημιουργεί ένα περίεργο δίχτυ που φέρνει κοντά ένα χωρισμένο ζευγάρι και μια υπερήλικη άγνωστή τους γυναίκα, αλλάζοντας για πάντα τις ζωές τους και κάνοντάς τους να αναθεωρήσουν για πολλά πράγματα.

Οι χαρακτήρες είναι πλασμένοι με τρόπο εξαίσιο, έτσι που ενσωματώνονται με απόλυτη φυσικότητα στα πλαίσια της αφήγησης. Κανείς τους δεν είναι τέλειος, όμως είναι όλοι ανθρώπινοι και ολοκληρωμένες προσωπικότητες· με τα πάθη, τις αμφιβολίες και τα διλήμματά τους, με τις συνέπειες από τις λανθασμένες επιλογές του παρελθόντος να τους βαραίνουν. Κι επιπλέον, έχουν να αντιμετωπίσουν τις τύψεις για όλα όσα δεν έγιναν ή δεν ειπώθηκαν εγκαίρως, και που τώρα είναι πολύ αργά για να τα αλλάξουν. Ως αναγνώστης κλαις, γελάς, συμπάσχεις, εκνευρίζεσαι, πονάς μαζί τους. Και, πάνω απ’ όλα, νιώθεις ένα κύμα ζεστασιάς και συμπάθειας γι’ αυτό το ξεχωριστό αγόρι, που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει και να γίνει ένας εξίσου ξεχωριστός άντρας.

Με τα νέα πια δεδομένα της ζωής τους, οι σχέσεις των ηρώων αλλάζουν. Οι γονείς του μικρού επιχειρούν να ‘ξεθάψουν’ τους κοινούς κώδικες επικοινωνίας και τις αναμνήσεις τους, διατηρώντας έτσι ζωντανή τη μνήμη του παιδιού τους. Η σχέση δε που αναπτύσσεται ανάμεσα στην Όνα και τον Κουίν, ο δεσμός που τους ενώνει, είναι ξεχωριστός. Εκείνη, μετά τη συναναστροφή της με το αγόρι, συνειδητοποιεί πως δεν θέλει να ξαναμείνει μόνη· εκείνος συνειδητοποιεί πως αυτή η ξένη γυναίκα, που έχει ζήσει για περισσότερο από έναν αιώνα, ξέρει τον γιο καλύτερα απ’ τον ίδιο. Οι δυο τους αποφεύγουν συνεχώς να πουν το οριστικό ‘αντίο’, μη θέλοντας να χάσουν αυτή την ιδιαίτερη επαφή.

Ένα άλλο κομμάτι του βιβλίου που έχει τη δική του, ξεχωριστή σημασία, είναι η ίδια η Όνα Βίτκους και η ζωή της. Από την ηλικία των τεσσάρων, όταν ήρθε στις ΗΠΑ από τη Λιθουανία με τους γονείς της, μέχρι όλα τα γεγονότα που σημάδεψαν τα εκατό(!) χρόνια που ακολούθησαν. Γεγονότα δυσάρεστα, ευχάριστα, συναρπαστικά ή ανιαρά, που καταγράφτηκαν από τον μικρό σε ένα μαγνητόφωνο, ως υλικό για μια σχολική εργασία που δεν παραδόθηκε ποτέ. Ο τρόπος που στο τέλος θυμάται ξανά τη μητρική της γλώσσα, αλλά και διάφορα γεγονότα από τα πρώτα χρόνια της ζωής της, είναι κάτι που αξίζει πραγματικά να διαβάσει κανείς. Όπως και το αν κατάφερε να μπει στο βιβλίο των Ρεκόρ, αλλά και το πώς αισθανόταν τελικά ο μικρός για τον πατέρα του, κι ας μην του το είπε ποτέ.

Το «Ένα αγόρι στο εκατομμύριο» είναι ένα βιβλίο αφιερωμένο στην αγάπη, τη φιλία, τη συγχώρεση, την αποδοχή, τη συμφιλίωση με τη συνείδηση και με όλα όσα δεν μπορούν να αλλάξουν. Ένα γλυκόπικρο στόρι για ένα πλάσμα τόσο ξεχωριστό, που δεν πρόκειται να ξεχαστεί απ’ όσους το αγάπησαν – όσους αποτέλεσαν μέρος της ιστορίας του και όσους θα έχουν την τύχη να τη διαβάσουν.

 

Χρύσα Βασιλείου